W 2025 roku blisko 197 tysięcy jednoosobowych działalności gospodarczych zostało zamkniętych, a ponad 388 tysięcy zawieszono – wynika z danych CEIDG. Rosnące koszty prowadzenia biznesu, presja fiskalna i niestabilność otoczenia gospodarczego sprawiają, że coraz więcej przedsiębiorców traci płynność finansową. Wielu z nich nie wie, że zamiast zamykać firmę, mogą skorzystać z postępowania restrukturyzacyjnego, które pozwoli im zachować działalność i spłacić długi na nowych, korzystniejszych warunkach. Najszybszą i najbardziej elastyczną formą takiego postępowania jest postępowanie o zatwierdzenie układu – procedura, która w ciągu kilku miesięcy może odmienić sytuację zadłużonego przedsiębiorstwa.
W 2025 roku blisko 197 tysięcy jednoosobowych działalności gospodarczych zostało zamkniętych, a ponad 388 tysięcy zawieszono – wynika z danych CEIDG. Rosnące koszty prowadzenia biznesu, presja fiskalna i niestabilność otoczenia gospodarczego sprawiają, że coraz więcej przedsiębiorców traci płynność finansową. Wielu z nich nie wie, że zamiast zamykać firmę, mogą skorzystać z postępowania restrukturyzacyjnego, które pozwoli im zachować działalność i spłacić długi na nowych, korzystniejszych warunkach. Najszybszą i najbardziej elastyczną formą takiego postępowania jest postępowanie o zatwierdzenie układu – procedura, która w ciągu kilku miesięcy może odmienić sytuację zadłużonego przedsiębiorstwa.
Najważniejsze informacje:
- Postępowanie o zatwierdzenie układu to najszybsza forma restrukturyzacji, która pozwala na zawarcie porozumienia z wierzycielami bez konieczności prowadzenia długotrwałego postępowania sądowego.
- Z rozwiązania mogą skorzystać zarówno jednoosobowe działalności gospodarcze, jak i spółki – pod warunkiem, że są zagrożone niewypłacalnością lub już stały się niewypłacalne.
- W trakcie postępowania przedsiębiorca kontynuuje działalność operacyjną i zachowuje zarząd nad swoim majątkiem.
- Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madajewska specjalizuje się w prowadzeniu postępowań o zatwierdzenie układu i oferuje kompleksowe wsparcie prawne dla przedsiębiorców w trudnej sytuacji finansowej.
- Istotne znaczenie ma moment podjęcia decyzji – im wcześniej przedsiębiorca zwróci się po pomoc, tym większe szanse na skuteczną restrukturyzację.
Spis treści:
- Dlaczego polskie firmy tracą płynność finansową?
- Czym jest postępowanie o zatwierdzenie układu?
- Jak przebiega postępowanie o zatwierdzenie układu krok po kroku?
- Jakie korzyści daje restrukturyzacja w trybie zatwierdzenia układu?
- Postępowanie o zatwierdzenie układu a inne formy restrukturyzacji
- Kiedy warto rozpocząć postępowanie restrukturyzacyjne?
- Profesjonalne wsparcie doradcy restrukturyzacyjnego
Dlaczego polskie firmy tracą płynność finansową?
Dane z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej za 2025 rok rysują niepokojący obraz polskiej przedsiębiorczości. Liczba wniosków o zamknięcie jednoosobowej działalności gospodarczej wzrosła o ponad 4% w porównaniu z rokiem poprzednim, a w siedmiu województwach liczba likwidowanych firm przekroczyła liczbę nowo otwieranych. Za pogorszeniem sytuacji stoją przede wszystkim rosnące koszty zatrudnienia i energii, wyższe składki ZUS, niestabilność regulacyjna oraz spadek popytu w wielu branżach.
Szczególnie trudna jest sytuacja małych i średnich przedsiębiorstw, które nie dysponują wystarczającymi buforami finansowymi, aby przetrwać okres słabszej koniunktury. Opóźnienia w płatnościach ze strony kontrahentów, zatory płatnicze w łańcuchach dostaw i rosnące koszty obsługi kredytów tworzą efekt domina – jedna niezapłacona faktura może postawić pod znakiem zapytania płynność finansową całej firmy. Przedsiębiorcy w tej sytuacji często stają przed pozornym wyborem: zamknąć firmę albo dalej się zadłużać.
Tymczasem polskie prawo oferuje rozwiązanie, które pozwala wyjść z tego impasu bez konieczności likwidacji – restrukturyzację. Dla wielu firm najkorzystniejszą opcją jest postępowanie o zatwierdzenie układu, które łączy szybkość działania z szeroką ochroną interesów przedsiębiorcy. Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madajewska obserwuje rosnące zainteresowanie tą formą restrukturyzacji wśród przedsiębiorców z sektora MŚP, którzy szukają alternatywy dla upadłości.
Czym jest postępowanie o zatwierdzenie układu?
Postępowanie o zatwierdzenie układuto jedna z czterech form restrukturyzacji przewidzianych w Ustawie z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. 2015 poz. 978). Spośród wszystkich trybów restrukturyzacyjnych wyróżnia się tym, że w największym stopniu opiera się na samodzielności dłużnika i współpracy z nadzorcą układu, przy minimalnym udziale sądu na wczesnych etapach procedury.
Istotą postępowania jest umożliwienie dłużnikowi zawarcia układu z wierzycielami w drodze samodzielnego zbierania głosów, bez konieczności zwoływania zgromadzenia wierzycieli przez sąd. Dłużnik, przy wsparciu nadzorcy układu – którym jest licencjonowany doradca restrukturyzacyjny – przygotowuje propozycje układowe, ustala skład wierzycieli, zbiera ich głosy, a następnie przedstawia sądowi wniosek o zatwierdzenie zawartego układu. Sąd nie otwiera formalnie postępowania, lecz jedynie zatwierdza lub odmawia zatwierdzenia układu już przyjętego przez wierzycieli.
Z postępowania mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy są niewypłacalni lub zagrożeni niewypłacalnością. Dotyczy to zarówno osób fizycznych prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, jak i spółek prawa handlowego – spółek jawnych, partnerskich, komandytowych, z ograniczoną odpowiedzialnością oraz akcyjnych. Warunkiem skorzystania z tego trybu jest to, aby suma wierzytelności spornych nie przekraczała 15% ogólnej sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem.
Jak przebiega postępowanie o zatwierdzenie układu krok po kroku?
Postępowanie rozpoczyna się od zawarcia przez dłużnika umowy z doradcą restrukturyzacyjnym, który pełni funkcję nadzorcy układu. Wybór odpowiedniego nadzorcy ma fundamentalne znaczenie dla powodzenia całego procesu – to on odpowiada za prawidłowe przeprowadzenie procedury, weryfikację wierzytelności i nadzór nad zbieraniem głosów. Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madajewska pełni funkcję nadzorcy układu, zapewniając kompleksowe prowadzenie procedury od pierwszej konsultacji po zatwierdzenie układu przez sąd.
Nadzorca układu dokonuje ustalenia dnia układowego, który określa zakres wierzytelności objętych układem – uwzględniane są wierzytelności powstałe przed tym dniem. Następnie sporządza spis wierzytelności, spis wierzytelności spornych oraz plan restrukturyzacyjny. Plan restrukturyzacyjny to dokument strategiczny, opisujący: przyczyny trudnej sytuacji ekonomicznej dłużnika, planowane środki restrukturyzacyjne oraz prognozę finansową potwierdzającą zdolność dłużnika do wykonania układu.
Kolejnym etapem jest przygotowanie propozycji układowych i przedstawienie ich wierzycielom. Propozycje mogą obejmować rozłożenie spłaty zobowiązań na raty, odroczenie terminów płatności, redukcję części zadłużenia, konwersję wierzytelności na udziały lub akcje, a także inne sposoby restrukturyzacji zobowiązań. Wierzyciele głosują nad układem – do jego przyjęcia wymagana jest większość głosujących wierzycieli, którzy oddali ważny głos, mających łącznie co najmniej dwie trzecie sumy wierzytelności przysługujących głosującym wierzycielom.
Po zebraniu głosów nadzorca układu składa wniosek do sądu o zatwierdzenie układu. Sąd bada prawidłowość przeprowadzenia procedury i zgodność układu z prawem. Prawomocne zatwierdzenie układu przez sąd kończy postępowanie, a dłużnik przystępuje do wykonywania układu na warunkach w nim określonych.
Jakie korzyści daje restrukturyzacja w trybie zatwierdzenia układu?
Dla przedsiębiorcy znajdującego się w trudnej sytuacji finansowej postępowanie o zatwierdzenie układu oferuje szereg istotnych korzyści, których nie zapewnia ani zawieszenie działalności, ani tym bardziej upadłość.
Przede wszystkim dłużnik zachowuje pełny zarząd nad swoim przedsiębiorstwem przez cały czas trwania postępowania. Oznacza to, że firma kontynuuje działalność operacyjną – realizuje zamówienia, wystawia faktury, utrzymuje relacje z kontrahentami i pracownikami. W przeciwieństwie do postępowania sanacyjnego czy upadłościowego, przedsiębiorca nie traci kontroli nad własnym biznesem.
Istotnym elementem ochrony jest również możliwość uzyskania ochrony przed egzekucją. Po dokonaniu obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, postępowania egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętych układem ulegają zawieszeniu z mocy prawa. Komornik nie może prowadzić egzekucji z majątku dłużnika w zakresie tych wierzytelności, co daje przedsiębiorcy przestrzeń do przeprowadzenia negocjacji z wierzycielami bez presji tracenia majątku.
Szybkość procedury to kolejny argument przemawiający za tym trybem. Postępowanie o zatwierdzenie układu może zakończyć się w ciągu 2-4 miesięcy, podczas gdy inne formy restrukturyzacji – postępowanie układowe czy sanacyjne – trwają od 6 do nawet 18 miesięcy. Dla firm z sektora MŚP, gdzie każdy miesiąc niepewności oznacza ryzyko utraty kontrahentów, ta różnica może być decydująca.
„Postępowanie o zatwierdzenie układu to narzędzie, które daje przedsiębiorcom realną szansę na wyjście z kryzysu finansowego bez konieczności likwidacji firmy. Ważna jest jednak profesjonalna analiza sytuacji na samym początku – nie każdy przypadek kwalifikuje się do tego trybu i nie każde propozycje układowe zostaną zaakceptowane przez wierzycieli. Dlatego tak ważne jest, aby przedsiębiorca jak najwcześniej zwrócił się po pomoc do licencjonowanego doradcy restrukturyzacyjnego, który oceni sytuację i dobierze optymalną ścieżkę postępowania” – podkreśla adwokat EwaMadejewska, licencjonowany doradca restrukturyzacyjny z Kancelarii Restrukturyzacyjnej Kaczor Madajewska.
Postępowanie o zatwierdzenie układu a inne formy restrukturyzacji
Prawo restrukturyzacyjne przewiduje cztery tryby postępowania restrukturyzacyjnego, dostosowane do różnego stopnia zaawansowania trudności finansowych i struktury zobowiązań. Obok postępowania o zatwierdzenie układu, przedsiębiorca może skorzystać z przyspieszonego postępowania układowego, postępowania układowego lub postępowania sanacyjnego.
Przyspieszone postępowanie układowe jest zbliżone do postępowania o zatwierdzenie układu, jednak wymaga formalnego otwarcia przez sąd. Stosuje się je w sytuacjach, gdy suma wierzytelności spornych nie przekracza 15% ogółu wierzytelności, podobnie jak w postępowaniu o zatwierdzenie układu. Postępowanie układowe z kolei przeznaczone jest dla dłużników, u których suma wierzytelności spornych przekracza ten próg. Postępowanie sanacyjne – najbardziej zaawansowana forma restrukturyzacji – daje najszersze możliwości naprawcze, ale wiąże się z odebraniem dłużnikowi zarządu nad majątkiem i przekazaniem go zarządcy.
Dla większości przedsiębiorców z sektora MŚP postępowanie o zatwierdzenie układu jest rozwiązaniem optymalnym – łączy skuteczną ochronę przed egzekucją z zachowaniem kontroli nad firmą i krótkim czasem trwania procedury. Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madajewska na etapie wstępnej analizy ocenia, który tryb postępowania będzie najbardziej korzystny w danej sytuacji, uwzględniając strukturę zobowiązań, liczbę wierzycieli oraz perspektywy dalszego funkcjonowania przedsiębiorstwa.
Kiedy warto rozpocząć postępowanie restrukturyzacyjne?
Jednym z najczęstszych błędów popełnianych przez przedsiębiorców w trudnej sytuacji finansowej jest zwlekanie z podjęciem decyzji. Wielu właścicieli firm traktuje narastające problemy z płynnością jako przejściowe i liczy na poprawę koniunktury, zaciąga kolejne zobowiązania na spłatę wcześniejszych lub zawiesza działalność, odkładając rozwiązanie problemu na później. Tymczasem czas działa na niekorzyść dłużnika – rosną odsetki, wierzyciele inicjują postępowania windykacyjne i egzekucyjne, a zdolność negocjacyjna przedsiębiorcy maleje z każdym miesiącem.
Sygnały ostrzegawcze, które powinny skłonić przedsiębiorcę do rozważenia restrukturyzacji, to przede wszystkim regularne opóźnienia w regulowaniu zobowiązań wobec kontrahentów, ZUS i urzędu skarbowego, rosnący poziom zadłużenia, utrata kluczowych kontraktów lub klientów, wszczęcie postępowań egzekucyjnych oraz trudności w uzyskaniu finansowania bankowego. Jeżeli te objawy występują jednocześnie, zawieszenie działalności czy zaciąganie kolejnych kredytów nie rozwiąże problemu – konieczna jest systemowa interwencja prawna.
Warto pamiętać, że restrukturyzację można przeprowadzić nie tylko wtedy, gdy firma jest już niewypłacalna, ale również w stanie zagrożenia niewypłacalnością. To oznacza, że przedsiębiorca nie musi czekać, aż sytuacja stanie się dramatyczna – może podjąć działania wyprzedzające, które znacząco zwiększają szanse na powodzenie postępowania. Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madajewska rekomenduje konsultację z doradcą restrukturyzacyjnym już przy pierwszych symptomach problemów z płynnością finansową.
Profesjonalne wsparcie doradcy restrukturyzacyjnego
Powodzenie postępowania o zatwierdzenie układu w dużej mierze zależy od profesjonalizmu nadzorcy układu i jakości przygotowanej dokumentacji. Licencjonowany doradca restrukturyzacyjny, działający na podstawie Ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego (Dz.U. 2007 nr 123 poz. 850), posiada kompetencje do pełnienia funkcji nadzorcy układu, sporządzania planów restrukturyzacyjnych, prowadzenia negocjacji z wierzycielami oraz nadzorowania wykonania układu.
Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madajewska oferuje kompleksowe wsparcie na każdym etapie postępowania restrukturyzacyjnego. Zakres usług obejmuje: wstępną analizę sytuacji finansowej przedsiębiorstwa, ocenę zasadności i dobór optymalnego trybu postępowania, sporządzenie planu restrukturyzacyjnego i propozycji układowych, pełnienie funkcji nadzorcy układu, zbieranie głosów wierzycieli, złożenie wniosku o zatwierdzenie układu do sądu, a także nadzór nad jego realizacją. Wieloletnie doświadczenie kancelarii w prowadzeniu postępowań restrukturyzacyjnych dla przedsiębiorstw z różnych branż pozwala na indywidualne podejście do każdej sprawy i skuteczne rozwiązania dostosowane do specyfiki danego biznesu.
Dla przedsiębiorców, którzy odczuwają pierwsze symptomy problemów finansowych, nieodzowne jest podjęcie działań zanim sytuacja wymknie się spod kontroli. Profesjonalna pomoc prawna na wczesnym etapie nie tylko zwiększa szanse na skuteczną restrukturyzację, ale pozwala również uniknąć kosztów i konsekwencji związanych z upadłością – w tym osobistej odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki.
Podsumowanie
Postępowanie o zatwierdzenie układu to najszybsza i najbardziej elastyczna forma restrukturyzacji dostępna dla polskich przedsiębiorców. Pozwala na zawarcie porozumienia z wierzycielami, redukcję lub rozłożenie zadłużenia na raty, a jednocześnie zachowanie pełnego zarządu nad firmą i kontynuowanie działalności operacyjnej. W porównaniu z zawieszeniem działalności czy upadłością, daje przedsiębiorcy realną szansę na wyjście z kryzysu finansowego i dalszy rozwój biznesu.
W obliczu rosnącej liczby zamykanych i zawieszanych firm w Polsce, świadomość dostępnych instrumentów prawnych staje się kluczowa dla przetrwania i rozwoju przedsiębiorstw. Profesjonalną pomoc w zakresie restrukturyzacji oraz kompleksowe prowadzenie postępowania o zatwierdzenie układu zapewnia Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madajewska.
FAQ
Ile kosztuje postępowanie o zatwierdzenie układu?
Koszty postępowania o zatwierdzenie układu obejmują wynagrodzenie nadzorcy układu oraz ewentualne opłaty sądowe związane ze złożeniem wniosku o zatwierdzenie układu. Wynagrodzenie nadzorcy układu ustalane jest indywidualnie i zależy od skali przedsiębiorstwa, liczby wierzycieli oraz złożoności sprawy. Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madajewska na etapie wstępnej konsultacji przedstawia przejrzystą kalkulację kosztów, dostosowaną do możliwości finansowych przedsiębiorcy.
Czy w trakcie postępowania o zatwierdzenie układu komornik może zajmować majątek firmy?
Po dokonaniu obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, postępowania egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętych z mocy prawa układem ulegają zawieszeniu. Oznacza to, że komornik nie może prowadzić egzekucji z majątku dłużnika w zakresie tych wierzytelności. Jest to jedna z najważniejszych korzyści wynikających z tego trybu restrukturyzacji, która odróżnia go od zawieszenia działalności gospodarczej – tam wierzyciele zachowują pełne prawo do egzekucji.
Czy wierzyciele mogą odmówić zawarcia układu?
Tak – układ jest przyjmowany większością głosujących wierzycieli, którzy oddali ważny głos, mających łącznie co najmniej dwie trzecie sumy wierzytelności przysługujących głosującym wierzycielom. Oznacza to, że część wierzycieli może zagłosować przeciw, ale jeśli wymagana większość zostanie osiągnięta, układ będzie wiążący także dla tych, którzy głosowali przeciw lub nie oddali głosu. Kluczowe znaczenie ma więc przygotowanie realistycznych i atrakcyjnych propozycji układowych. Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madajewska posiada doświadczenie w konstruowaniu propozycji, które maksymalizują szanse na uzyskanie poparcia wierzycieli.
Jak długo trwa postępowanie o zatwierdzenie układu?
Całe postępowanie – od zawarcia umowy z nadzorcą układu do prawomocnego zatwierdzenia układu przez sąd – trwa zazwyczaj od 2 do 4 miesięcy. Jest to najkrótszy czas spośród wszystkich trybów restrukturyzacyjnych. Na czas trwania procedury wpływają przede wszystkim liczba wierzycieli, tempo zbierania głosów oraz obłożenie właściwego sądu restrukturyzacyjnego. Sprawne przeprowadzenie procedury wymaga doświadczonego nadzorcy układu, który zadba o terminowe przygotowanie dokumentacji i efektywną komunikację z wierzycielami.
Źródła:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20150000978
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20071230850
Autor: Ewa Madejewska
Licencjonowany doradca restrukturyzacyjny, adwokat.
Ewa Madejewska
Absolwentka studiów podyplomowych z prawa upadłościowego i restrukturyzacyjnego (likwidacja przedsiębiorstw) oraz restrukturyzacji i upadłości z aspektami ekonomicznym i zarządczymi dla zaawansowanych. Słuchacz studiów podyplomowych z wyceny przedsiębiorstw oraz modelowania finansowego. Posiada wiedzę i doświadczenie z zakresu prawa cywilnego, gospodarczego, finansów przedsiębiorstw oraz zarządzania strategicznego. Numer licencji: 2057, wspólnik w KPR Kancelaria Restrukturyzacyjna Kaczor Madejewska Sp. z o.o.
